“سرانجام کمیته انتخاب فیلم ایرانی برای اسکار ۴ نامزد خود را برای پیشنهاد به اسکار معرفی کرد و همانطور که در گمانهزنیها آمده بود فیلمهای اتوبوس شب ساخته کیومرث پوراحمد، آواز گنجشکها ساخته مجید مجیدی و به همین سادگی ساخته رضا میرکریمی در میان نامزدها دیده میشود و اضافه بر این مجموعه فرش ایرانی ساخته ۱۵ کارگردان برجسته کشور نیز در این فهرست دیده میشود.
نام آواز گنجشکها در این فهرست در حالی که هنوز نمایش عمومی آن شروع نشده است و کمیته ایرانی به خاطر اکران محدود آن در یک شهر کوچک آن را واجد شرایط تشخیص دادهاند نشان از حمایت از شانس اول این فیلم برای راهیابی به اسکار به نمایندگی از ایران دارد.
انتخاب آواز گنجشکها برای کمیته ایرانی جدا از ویژگیهای فیلم که از بیمسالهترین فیلمهای سال از نظر وزارت ارشاد بوده و همچنین در سطح جهانی نیز جزو موفقترین فیلمهای ایرانی است، یک دلیل مهم دیگر دارد؛ مجید مجیدی تنها کارگردان ایرانی است که فیلمش تا مرحله نامزدی در اسکار رفته است. مجید مجیدی با بچههای آسمان در نخستین سالهای پیروزی اصلاحطلبان بهعنوان یکی از ۵ نامزد فیلمهای غیرانگلیسی زبان اسکار معرفی شد.
این فیلم اگرچه موفق به دریافت جایزه نشد اما نخستین موفقیت سینمای ایران در اسکار بود که برخی از صاحبنظران معتقدند اقبال اسکار به فیلم مجیدی در آن سال اقبالی سیاسی به فضای ایجادشده در ایران بود که در سالهای بعد دوام نیافت اما برخی دیگر با اشاره به موفقیتهای پیدرپی مجیدی در جشنوارهها این موفقیت را موفقیتی طبیعی میدانند و معتقدند کماکان امکان تکرار آن وجود دارد. چنین دیدگاهی البته در میان کمیته انتخاب فیلم ایرانی برای اسکار غلبه دارد. به همین دلیل محتملترین اتفاق، معرفی دوباره مجید مجیدی به اسکار است و اینبار با فیلم آواز گنجشکها.
در کنار دلایلی که برای معرفی مجید مجیدی به اسکار وجود دارد، برخی از معرفی فیلم به همین سادگی به اسکار دفاع میکنند و معتقدند که این فیلم به خاطر ارائه تصویری تازه از زندگی زنانی که معمولا دوربینها به آنان کاری ندارند، میتواند جذابیتی خاص داشته باشد. هواداران رضا میرکریمی موفقیتهای پیدرپی این فیلم در جشنوارههای جهانی را نیز عاملی برای معرفی این فیلم میدانند اما از اتوبوس شب و مجموعه فرش ایرانی کمتر سخن گفته شده است.
مجموعه فرش ایرانی اگر قرار باشد به عنوان فیلم بلند سینمایی به اسکار معرفی شود که پیشاپیش وضعیت آن معلوم است. این مجموعه را نمیتوان در این ژانر معرفی کرد. فرش ایرانی در بخش فیلم مستند اسکار قرار میگیرد و معرفی آن بهعنوان نماینده ایران در بخش فیلم بلند سینمایی فقط میتواند شانس اندکی را که برای دیگر فیلمها وجود دارد، از بین ببرد.
فیلم اتوبوس شب به کارگردانی کیومرث پوراحمد اما کمتر مورد بحث قرار گرفته است و شاید یکی از دلایلش این باشد که منتقدان و صاحبنظران با آگاهی از دیدگاههای وزارت ارشاد، شانسی برای معرفی این فیلم به اسکار قائل نیستند، در حالی که این فیلم با توجه به شرایط روز جهان پیامی از ایران منتقل میکند که حتی اگر مورد توجه آکادمی اسکار قرار نگیرد نیز میتواند به عنوان حامل این پیام بااهمیت تلقی شود. این در حالی است که شانس اتوبوس شب از هیچ نظر کمتر از دو رقیبش نیست. اتوبوس شب بیشترین جایزه را از جشن خانه سینما کسب کرده است و در جشنوارههای مختلف جهانی نیز مورد توجه قرار گرفته و جایزه جشنواره آسیاپاسیفیک به این فیلم تعلق گرفته است.
حال و هوای ضدجنگ حاکم بر هنرمندان آمریکایی که از نحوه موضعگیریهای آنان درباره بوش روشن است، حکایت از حال و هوای ضدجنگ در آکادمی اسکار دارد. ضدیت با جنگ در دورههای قبلی اسکار و به هنگام برگزاری مراسم اسکار نیز دیده شده است و در آمریکا موجی هنرمندانه و روشنفکرانه است. این موج میتواند به فیلمی مانند اتوبوس شب کمک کند، در حالی که دو رقیب دیگر از چنین موجی بیبهرهاند.
با این حال باید منتظر ماند و دید کمیته چه فیلمی را انتخاب میکند، هرچند انتخابش پیشاپیش معلوم است و از هماکنون میتوان پیشبینی کرد که آواز گنجشکهای مجیدی در اسکار میپیچد.
funpatogh . com

